Prof. Dr. Zeybek, Bu tür füzeler depremi tetikleyici olabilir
Savaşta kullanılan füzelerin depremi tetikleyici olabileceğini dile getiren Prof. Dr. Halil İbrahim Zeybek, 'Ancak bu durum, füzelerin ya da bombalamaların doğrudan deprem ürettiği anlamına gelmez' dedi.
ABD ve İsrail'in İran'a saldırmasıyla başlayan İran Savaşı'nda 17. güne girildi. Savaşta farklı tür ve yapılarda birçok füze kullanılırken, füzelerin deprem üzerindeki etkisi ele alındı. Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nden (OMÜ) İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Coğrafya Bölümü, Fiziki Coğrafya Anabilim Dalı Uzmanı Prof. Dr. Halil İbrahim Zeybek, büyük çaptaki füzelerin depremleri tetikleyebileceğini ancak büyük bir deprem yaşatamayacağını ifade etti.
Füzelerin oluşturdukları sarsıntıların sınırlı etkilere sahip olduklarını aktaran Prof. Dr. Zeybek, “Bu tür füzeler depremi tetikleyici olabilir. Ancak bu durum, füzelerin ya da bombalamaların doğrudan deprem ürettiği anlamına gelmez. Oluşturdukları sarsıntılar sınırlı etkilere sahiptir ve büyük depremleri meydana getirecek bir mekanizma olarak değerlendirilmez. Bu nedenle bu füzelerin doğrudan deprem üreteceğini beklemiyoruz” diye kaydetti.
“Bombalamaların doğrudan deprem oluşturduğunu söylemek bilimsel olarak doğru değildir”
Prof. Dr. Zeybek, “Güncel olarak savaş durumlarında kullanılan füzeler belirli ölçüde sarsıntı oluşturabilir. Ancak bu sarsıntıların büyük depremler meydana getirdiğini söylemek doğru değildir. Çünkü depremlerin kaynağı tamamen yerin iç dinamiklerine bağlıdır. Yerin içerisinde, özellikle yer kabuğunda zamanla biriken enerjinin yer kabuğunun karşı koyma gücünü aşmasıyla kırılmalar meydana gelir ve bu kırılmalar deprem olarak ortaya çıkar. Bu nedenle bu tür bombalamaların doğrudan deprem oluşturduğunu söylemek bilimsel olarak doğru değildir”
“Depremler temelde yer kabuğunda gerçekleşen doğal jeolojik süreçlerin bir sonucudur”
Depremlerin kaynaklarının genel olarak belli olduğunu dile getiren Zeybek, “Yer kabuğunda bulunan fayların hareket etmesi ve bu faylarda meydana gelen kırılmalar depremlerin en yaygın nedenidir. Bunun dışında volkanik faaliyetler sırasında da sarsıntılar ortaya çıkabilir ve yer kabuğunun bazı bölümlerinde kırılmalar meydana gelebilir. Ayrıca karstik sahalarda yer altındaki boşlukların çökmesi sonucunda karstik çökmeler oluşabilir ve bu çökmeler de yerel ölçekte depremlere yol açabilir. Bu nedenle depremler temelde yer kabuğunda gerçekleşen doğal jeolojik süreçlerin bir sonucudur” ifadelerini kullandı.
Bakmadan Geçme
