Madde bağımlılığı alanında danışmanlık hizmeti sunan Alo 191 Danışma Hattı aracılığıyla bugüne kadar yaklaşık 552 bin danışmanlık hizmeti verildiğini belirten Bakan Memişoğlu, Sağlıklı Hayat Merkezlerinde de psiko-sosyal danışmanlık, sigara bırakma desteği ve bağımlılıkla mücadele hizmetlerinin sürdüğünü kaydetti.

Bağımlılıkla mücadelede tedavi altyapısının güçlendirildiğini belirten Memişoğlu, ülke genelinde 64'ü yataklı, 79'u ayaktan olmak üzere toplam 143 AMATEM ve ÇEMATEM'de bin 582 yatak kapasitesiyle hizmet sunulduğunu ifade etti.

Bakan memişoğlu, çocuk ve ergenlere yönelik hizmetlerin ise 22 ilde bulunan 24 ÇEMATEM aracılığıyla yürütüldüğünü belirterek, bu merkezlerin 15'inin yataklı olduğunu ve toplam 242 yatak kapasitesine sahip bulunduğunu kaydetti. .

Son bir yılda bağımlılık tedavi merkezlerine 8 bin 772 ayaktan başvuru yapıldığını, bin 128 çocuk ve ergenin yatarak tedavi gördüğünü ifade eden Bakan Memişoğlu, başvuruların yüzde 77,7'sinin birden fazla madde kullanımına ilişkin olduğunu dile getirdi.

Gebeliğin ilk üç ayında bebeğin organ gelişiminin gerçekleştiğini belirten Cömert,

'Genel olarak ilk 3 ay ve son 3 ay tutmalarını çok önermiyoruz. İlk 3 ayda organ gelişimi, bebeğin gelişimi olduğu için. Son 3 ayda da bebeğin ve annenin beslenmeye ihtiyacı çok fazla artıyor. Protein, şeker, glikoz ihtiyacı ve vitamin ihtiyaçları falan çok arttığı için çok önermiyoruz aslında. Ara dönem belki daha oruç tutulabilecek bir dönemdir. Ama tabi orda da hastanın özel durumları olabiliyor. Özellikle kronik hastalıkları olanlara önermiyoruz. Örneğin kronik kalp hastalığı, hipertansiyonu, diyabeti, böbrek hastalığı, karaciğer hastalığı gibi hastalıkları olanlara tabi ki oruç tutmayı önermiyoruz. Onun dışında belki bir diyetisyenle birlikte orucu götürmek çok daha iyi olabilir.' Diye konuştu.

Riskli gebeliklerde anne karnında kayıp ve düşük riskiyle karşılaşılabileceğini belirten Cömert, oruç tutmak isteyen gebelerin mutlaka kadın doğum uzmanı ve mümkünse bir diyetisyen kontrolünde hareket etmesi gerektiğini sözlerine ekledi.

Çocuklarda ağızdan solunumun en sık nedenlerinden birinin geniz eti büyümesi olduğunu vurgulayan Dr. Yağcı, 'Geniz eti, bağışıklık sisteminin bir parçasıdır ancak bazı çocuklarda normalden fazla büyüyerek burun arkasını daraltır ve hava geçişini zorlaştırır. Bunun dışında burun eti büyümesi, alerjik nezle, sık üst solunum yolu enfeksiyonları ve nadiren burun içi eğrilikler de burun tıkanıklığına yol açabilir. Gece horlama, bölünmüş uyku, sık uyanma ve uykuda terleme gibi belirtiler sıklıkla eşlik eder. Sabah dinlenmeden uyanan çocuklar gün içinde yorgun, huzursuz ve isteksiz olabilir. Dikkat dağınıklığı ve derslere odaklanamama da görülebilir' dedi.

'Dişlerde çapraşıklık ve kapanış bozuklukları görülebilir'

Uzun süre devam eden ağızdan solumanın yüz ve çene gelişimini de olumsuz etkileyebileceğine dikkat çeken Yağcı, 'Üst çenenin daralması, dişlerde çapraşıklık ve kapanış bozuklukları görülebilir. Sürekli ağız açık kalması yüz kaslarının gelişimini etkileyerek yüz şeklinde değişikliklere yol açabilir. Ayrıca uyku kalitesinin bozulması büyüme hormonu salınımını da olumsuz etkileyebilir. Öncelikle detaylı bir kulak burun boğaz muayenesi yapılır. Gerekirse endoskopik inceleme ile geniz eti ve burun yapıları değerlendirilir, işitme testleri yapılır. Alerjik zemini olan çocuklarda ilaç tedavileri ve burun spreyleri fayda sağlayabilir. Ameliyat yalnızca gerçekten gerekli ve fayda sağlayacağı net durumlarda gündeme gelir' diye konuştu.

' Ağızdan solumayı hafife almamak gerekir'

Ailelerin çocuklarının uyku alışkanlıklarını dikkatle izlemesi gerektiğini aktaran Yağcı, 'Çocuk sürekli ağız açık uyuyor, horluyor, sık hastalanıyor, sabahları yorgun uyanıyor ya da gün içinde enerjisiz görünüyorsa bu durum basit bir alışkanlık olarak görülmemelidir. Erken değerlendirme ileride oluşabilecek sorunların önüne geçer. Unutulmamalıdır ki kaliteli uyku sağlıklı büyüme, güçlü bağışıklık ve başarılı bir öğrenme süreci için temeldir. Ağızdan solumayı hafife almamak gerekir' diye kaydetti.

Tıbbi kontrollerde fizyolojik bir neden saptanamayan ağrıların altında ruhsal etkenlerin yatabileceğine dikkat çeken Mutlu, bu durumun kişinin günlük yaşamını, iş performansını ve sosyal ilişkilerini olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.

Ağrıların yaşam kalitesini düşürdüğünü ve kişide çaresizlik duygusu oluşturabildiğini dile getiren Mutlu,

'Psikolojik etkenler de ağrılara sebep verebilir. Fizyolojik bir sebepten kaynaklanmadığı belirlenen uzun süreli ağrıların kökeni psikolojik olabilir. Zihin ve beden bir bütündür. Kelimelerle ifade edilmeyen iç çatışmalar bazen bedende dile gelir. Beden duygusal acıyı dışa vurur ve görünür kılar. Ağrı bazen aile ilişkilerini, toplumsal ilişkileri, iş yaşamını etkileyecek düzeyde şiddetli yaşanır ve günlük rutinleri sürdürmek zor hale gelir. Kişinin hayatı kısıtlanır, yaşam doyumu azalır. Bu durum bireylerde zaman zaman çaresizlik hisleri uyandırabilir. Fakat tedavisi mümkündür.' Dedi.

İşte tedavi yöntemleri…

Bu tür durumlarda psikoterapi desteğiyle ağrıların çözümlenebileceğini ifade eden Mutlu,

'Kişi psikoterapi sürecinde, ağrısının yaşamındaki olaylarla bağlantısını kurabildiği zaman rahatlama kendiliğinden gelecektir. Antidepresan tedavisi de ağrı tedavisinde kullanılan yöntemlerden biridir. İlaç desteğine gerek olup olmadığını belirlemek ve tedaviyi düzenlemek için bir psikiyatriste başvurulabilir. İnsanlarla temas içinde olmak, duyguları ifade etmek, egzersiz yapmak, rahatlatıcı alanlar oluşturmak iyileşme sürecine yardımcı olacaktır. Psikolojik sebeplerden kaynaklanan ağrı rahatsız edicilik bakımından diğer ağrılardan farksızdır. Bu sebeple ihmal edilmeden tedavi edilmesi gerekir. Ancak unutulmamalıdır ki ağrının psikolojik sebeplerden kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirleyebilmek için öncelikle ağrıya sebep olabilecek tıbbi sebeplerin elenmiş olması gerekmektedir.' İfadelerini kullandı.

Beslenme ve diyetisyen uzmanı İlayda Altuncevahir, Ramazan ayında su tüketinin önemine vurgu yaptı.

Altuncevahir, Ramazan'da en büyük sorunun açlık değil, susuzluk olduğuna dikkat çekerek, oruç tutanların iftar ve sahur sofralarında susuzluğu artıracak tuzlu ve yağlı yemeklerden kaçınılması gerektiğini belirtti.

Altuncevahir, ayrıca tam tahıllı besinler ile siyah çay ve kahvenin susuzluğu artırabileceğini de sözlerine ekledi.

Oruç açılırken su tüketimine dikkat çeken Altuncevahir, iftarda suyun peş peşe ve fazla miktarda tüketilmemesi gerektiğini vurgulayarak, aşırı suyun mide asidini seyrelterek et, tavuk ve balık gibi protein ağırlıklı besinlerin sindirimini zorlaştırabileceğini söyledi.

Fazla sıvının mide rahatsızlığına neden olacağını ifade eden Altuncevahir, suyun iftar ile sahur vakitleri arasında zamana yayarak içilmesi gerektiğini vurguladı.

Damarlarda yaşanabilecek tıkanma ve yavaşlama durumunun ciddi bir sağlık sorunu oluşturacağını aktaran Bektaş, böylesi durumlarla karşılaşanların bu durumu ciddiye almaları gerektiğine işaret etti.

Ani işitme kaybının yakından takip edilmesi gerektiğini ifade eden Bektaş, geciken başvurularda tedavi şansının olumsuz sonuçlanabileceğini ifade ederek, erken dönemde başlanan tedavi sürecinin iyileşme şansını arttırdığını belirtti.

Ani işitme kaybının yetişkinlerde olduğu gibi bebekler ve çocuklarda da yaşanabileceğine dikkat çeken Bektaş, viral enfeksiyonlara dikkat edilmesi gerektiğini kaydetti.

Zaim, bu belirtilerin altında glokom, katarakt, retina hastalıkları veya diyabete bağlı göz sorunları gibi ciddi rahatsızlıklar yatabileceğini vurguladı.

Özellikle kapalı ortamlarda çalışanlar ve yoğun ekran kullanan bireylerde gözün nem dengesinin bozulduğunu ifade eden Zaim, göz kuruluğunun sadece geçici bir rahatsızlık değil, yaşam kalitesini düşüren önemli bir sağlık sorunu olduğunu söyledi.

Sinsi ilerleyen ve belirti vermeden görme kaybına yol açabilen glokomun erken dönemde fark edilmesinin büyük önem taşıdığını belirten Zaim, risk grubundaki kişilerin şikyetleri olmasa bile düzenli göz muayenelerini aksatmaması gerektiğini dile getirdi.

Ekran kullanımının tamamen ortadan kaldırılamayacağını ifade eden Zaim, göz sağlığını korumak için 20-20-20 kuralının uygulanmasını, ortam ışığının doğru ayarlanmasını ve göz kırpma refleksinin ihmal edilmemesini önerdi.

Erken tanının görme kaybını önlemede hayati rol oynadığını vurgulayan Zaim, 'Görmek hayatın kalitesidir, göz muayenesini ertelemeyin' uyarısında bulundu.

Özellikle bitkisel ürünlerde miktarın hayati önem taşıdığını ifade eden Ağılönü, yapay zekanın bu konuda yetersiz kaldığını dile getirdi.

Ayrıca yapay zekanın zaman zaman 'halüsinasyon' olarak adlandırılan yanlış bilgiler üretebildiğini söyleyen Ağılönü, vatandaşların sağlıkla ilgili konularda birebir uzman aktarlardan destek almasının daha güvenli olacağını ifade etti.

Pişirme yöntemlerine dikkat edilmesi gerektiğini belirten Yıldırım, kızartma ve kavurma yerine haşlama, fırında pişirme ve ızgara yöntemlerinin tercih edilmesini tavsiye etti. Sebze yemeklerinde yağ miktarının sınırlı tutulması gerektiğini ifade eden Yıldırım, etli yemeklerde ekstra yağ eklenmesine gerek olmadığını söyledi. Tatlı tariflerinde ise rafine şeker yerine kuru meyve veya pekmez kullanılabileceğini dile getirdi.

Zaman sorunu yaşayanlar için pratik önerilerde de bulunan Yıldırım, haşlanan sebzelerin salata ya da yoğurtla birlikte tüketilebileceğini, ızgaranın sadece et ve balık için değil sebzeler için de ideal olduğunu belirtti. Meyve-sebze posalarının keklerde değerlendirilerek lif alımının artırılabileceğini ekledi.

Beyaz un ve pirinç yerine esmer un ve bulgurun tercih edilmesini öneren Yıldırım, domates ve soğanın düşük kalorili ve yüksek antioksidan içeriğiyle sofralarda daha fazla yer alması gerektiğini söyledi. Evde hazırlanacak müslilerin ve tarçının da sağlıklı beslenmeye katkı sağladığını belirtti.

Son olarak düzenli hareketin önemine dikkat çeken Yıldırım, yürüyüşten dansa kadar her türlü fiziksel aktivitenin yaşamın bir parçası haline getirilmesi gerektiğini vurgulayarak, 'Sabırlı olun, vazgeçmeyin ve bu alışkanlıkları sürdürülebilir kılın' dedi.

Ailelerin en sık yaptığı hatanın, doktora danışmadan çocuklarına diyet uygulamak olduğunu belirten Özdamar, bu yaklaşımın gereksiz besin kısıtlamalarına ve beslenme bozukluklarına yol açtığını ifade etti. Özdamar, besin alerjisi şüphesinde mutlaka alerji uzmanına başvurulması gerektiğini vurguladı.

Besin alerjisi olan bireylerin, alışveriş sırasında ürün etiketlerini dikkatle incelemesi gerektiğini söyleyen Özdamar, restoranlarda aynı mutfak ekipmanlarının kullanılmasıyla bile alerjik reaksiyon gelişebileceğine dikkat çekti.

Nadir ancak çok tehlikeli olan anafilaksi durumunda nefes darlığı, tansiyon düşüklüğü ve bilinç kaybı görülebileceğini aktaran Özdamar, riskli hastaların yanlarında adrenalin bulundurmasının hayati önem taşıdığını belirtti. Özdamar, adrenalinin erken uygulanmasının yaşam kurtarıcı olduğunu ifade ederek, geç kalınmaması gerektiği uyarısında bulundu.

Dr. Özdamar, besin alerjilerinde tedavi ve diyet planlamasının yalnızca uzman önerileriyle yapılması gerektiğini belirterek, internetten edinilen yanlış bilgilerin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini söyledi.

Özellikle solunum yolu enfeksiyonlarının kışın daha sık görüldüğünü aktaran Tekin, huzurevi gibi toplu yaşam alanlarında bulunan yaşlı bireylerin daha yüksek risk taşıdığına dikkat çekti.

Gizli susuzluk tehlikesi

Soğuk havalarda susama hissinin azalmasının, yaşlılarda fark edilmeden sıvı kaybına yol açabildiğini söyleyen Doç. Dr. Tekin, bu durumun 'gizli susuzluk' olarak adlandırıldığını belirtti.

Ağız kuruluğu, baş dönmesi, dalgınlık, idrar miktarında azalma ve yürüme güçlüğü gibi belirtilerin önemsenmesi gerektiğini vurgulayan Tekin, yaşlı bireylerin gün içine yayılarak düzenli sıvı tüketmesini önerdi. Suya ek olarak bitki çayları, ayran ve ev yapımı sebze çorbalarının da tercih edilebileceğini söyledi.

Bağışıklık için doğru beslenme şart

Bağışıklık sisteminin güçlü kalmasında beslenmenin kritik rol oynadığını dile getiren Doç. Dr. Nil Tekin, kas kaybının önlenmesi için yeterli protein alımının önemine değindi. Tavuk, hindi ve balık gibi protein kaynaklarının öne çıkarılması gerektiğini belirten Tekin, yoğurt ve turşu gibi fermente gıdaların da bağışıklığı desteklediğini ifade etti.

Kış aylarında güneş ışığının azalmasıyla ortaya çıkabilen D vitamini eksikliğine karşı ise mutlaka hekim kontrolünde takviye alınması gerektiğini hatırlattı.

Kışın hareketsizlik ve gün ışığı yetersizliğinin mevsimsel duygusal sorunlara yol açabileceğini söyleyen Tekin, yaşlıların güneş alan ortamlarda zaman geçirmesini ve uygun hava koşullarında kısa yürüyüşler yapmasını önerdi.

Doğan'a göre, bireyler beslenmeyi sadece karın doyurmak olarak görmüyor; sağlık, zihinsel denge, yaşam kalitesi ve çevre duyarlılığı da seçimlerde belirleyici oluyor.

Bu yaklaşım, nostaljik tatların modern yorumlarla sofralara dönmesini sağlarken, fermente gıdalar, bakliyatlar, ev yapımı soslar ve geleneksel pişirme teknikleri yeniden popülerlik kazanıyor.

Bağırsak sağlığının 2026'nın en güçlü beslenme temalarından biri olacağını vurgulayan Doğan, mikrobiyom dostu ürünlerin ve doğal probiyotiklerin öne çıkacağını söyledi.

Doğan ayrıca, protein tüketiminin önemini koruyacağını, proteinli içeceklerin ve fonksiyonel içeceklerin ise günlük beslenmenin ayrılmaz bir parçası haline geleceğini dile getirdi.

Öte yandan sığır yağının da yeniden ilgi gördüğünü belirten Doğan, bu yağın geleneksel mutfakta önemli bir yere sahip olduğunu ancak doymuş yağ içeriği nedeniyle ölçülü tüketilmesi gerektiği uyarısında bulundu.

Bakan Işıkhan, vatandaşların ilaca ve tedaviye daha kolay ulaşabilmesi için çalışmaların sürdüğünü belirterek, 'SGK üzerinden geri ödeme kapsamını genişletmeye devam ediyoruz' ifadelerini kullandı.

Geri ödeme listesine alınan ilaçlar arasında 9 romatolojik hastalık ilacı, 9 diyabet ilacı, 3 kanser ilacı ve 2 Multiple Skleroz (MS) ilacı yer alıyor.

Güncel onkolojik tedavilerin merkezinde NGS (Next-Generation Sequencing), moleküler profilleme ve biyobelirteç analizlerinin bulunduğunu aktaran Uzm. Dr. Enki, şu değerlendirmede bulundu:

'Bir hastanın tümöründe bulunan mutasyonları, bağışıklık sistemi yanıtını ve tümör mikrosistemini detaylı biçimde analiz ediyoruz. Bu sayede tedaviyi hastaya özel planlıyor, hem başarı oranını yükseltiyor hem de gereksiz yan etkilerin önüne geçiyoruz.'

Özellikle EGFR, ALK, ROS1, BRCA, PDL-1 gibi biyobelirteçlerin tedavi seçiminde kritik önem taşıdığını vurgulayan Uzm. Dr. Enki, bu verilerin hastanın tedaviye vereceği yanıtı öngörmede anahtar rol oynadığını kaydetti.

İmmünoterapiyle yeni bir dönem

İmmünoterapinin kanserle mücadelede çığır açtığını ifade eden Enki, özellikle bazı kanser türlerinde yaşam süresi ve yaşam kalitesinin belirgin şekilde arttığını kaydetti.

Enki, 'İmmünoterapi, bağışıklık sistemini kanserle savaşabilecek güçlü bir yapıya dönüştürüyor. Özellikle akciğer kanseri, melanom ve böbrek kanserlerinde sağkalımı anlamlı derecede artıran sonuçlar elde ediyoruz. Bu tedaviler ileri evre hastalarda yaşam süresi ve yaşam kalitesini önemli ölçüde yükseltir' diye konuştu.

Erken tanı ve ekip çalışması önemli

Tedavide multidisipliner yaklaşımın önemine dikkat çeken Enki, düzenli tarama programlarının erken tanı sayesinde hayat kurtardığını belirterek, hastaların kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini söyledi.

Türkiye'de zatürrenin yaklaşık her 100 kişiden birinde görüldüğünü aktaran Dr. Ercan, en sık ateş, öksürük, balgam ve göğüs ağrısı gibi belirtilerin ortaya çıktığını, nefes darlığı ve bilinç kaybı gibi ağır semptomların da görülebileceğini ifade etti.

Bütün, tedavide antibiyotik, bol sıvı tüketimi ve istirahatin temel yaklaşım olduğunu belirterek, sürecin hastalığın şiddetine göre değiştiği kaydetti.

Hastalığa karşı korunmada hijyen, altta yatan hastalıkların kontrolü ve sigarayı bırakmanın önemine dikkat çeken Dr. Ercan, risk gruplarına pnömokok ve grip aşısının önerildiğini söyledi.

Zatürre bulgularının zaman zaman akciğer kanseri gibi ciddi hastalıkları da işaret edebileceğini belirten Bütün, şüpheli durumlarda doktora başvurulması gerektiğini hatırlattı.

Cari sağlık harcamaları bir yılda yüzde 92,7 artarak 2 trilyon 186 milyar lirayı aşarken, sağlık yatırımları 172 milyar 349 milyon liraya yükseldi. Harcama dağılımında hastaneler yüzde 54,6 ile en büyük payı aldı; onları tıbbi malzeme ve perakende satış yapan kuruluşlar ile ayakta tedavi hizmeti sunanlar izledi.

Hane halklarının cepten yaptığı sağlık harcamaları da 2024'te yüzde 100 artarak 442 milyar 356 milyon liraya çıktı. Toplam sağlık harcamasının GSYH'ye oranı yüzde 5,3 olarak gerçekleşti.

Gece idrar kaçırmanın düşündüğünden daha yaygın olduğunu belirten Karagözoğlu, 'Bu durum kesinlikle çocuğun hatası değildir. Tıbbi, gelişimsel ya da psikolojik nedenler söz konusu olabilir. Kişiye özel planlanan tedavi protokolleriyle yüksek başarı elde ediyoruz' dedi.

Tedavi süreçlerinin bilimsel yöntemlere dayandığını hatırlatan Karagözoğlu, mesane kapasitesi sorunları, genetik faktörler, uyku özellikleri ve hormonal dengesizliklerin ayrıntılı şekilde incelendiğini aktardı. Tedavide davranışsal yöntemlerden ilaç kullanımına, görüntüleme ve laboratuvar testlerinden aile danışmanlığına kadar geniş bir yaklaşım uygulandığını söyledi.

Düzenli takiplerle çoğu çocukta kalıcı çözüm sağlanabildiğini ifade eden Karagözoğlu, ailelere seslenerek 'Umutsuzluğa kapılmayın. Doğru tedavi ile çocukların büyük kısmında tamamen iyileşme elde ediyoruz. Merkezimiz, bu sorunu yaşayan çocukların özgüvenlerini yeniden kazanmalarına destek olmayı sürdürüyor' diye konuştu.

Bebekler, çocuklar, gebeler, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerin besin zehirlenmelerine karşı daha hassas olduğuna dikkat çeken Yüksel, mide bulantısı, kusma ve ishale vücudun toksinleri atma mekanizması olarak bakılması gerektiğini vurguladı.

Bu belirtilerin, vücudun kendini koruma yöntemleri olduğunu ifade eden Yüksel, ishal ve kusmayı önleyici ilaçların bilinçsiz kullanılmaması gerektiğini söyledi.

Yüksel, besin zehirlenmelerine yol açan bakteriler konusunda da uyarılarda bulunarak,

'Salmonella türleri çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, et, yumurta, balık ve pastörize edilmemiş sütlerde bulunurken, Clostridium botulinum yanlış hazırlanmış ev konservelerinde ölümcül risk oluşturuyor. E. coli çiğ veya az pişmiş kıyma, pastörize edilmemiş süt, kirli su ve sebzelerde ürerken, Staphylococcus aureus salatalar, kremalı pastalar ve çiğ etlerde hızla çoğalabiliyor. Bacillus cereus özellikle pişmiş pirinç, makarna ve sütlü tatlılarda çoğalabilirken, Listeria monocytogenes çiğ et, tavuk, dondurulmuş gıdalar ve peynirden bulaşabiliyor. Vibrio türleri ise az pişmiş deniz ürünlerinde, özellikle yaz aylarında görülebiliyor.' dedi.

Dr. Yüksel, besin zehirlenmesinde bazı durumlarda acil servise başvurulması gerektiğine dikkat çekerek,

'Bilinç bulanıklığı, çift görme, baş ağrısı veya nöbet gibi nörolojik belirtiler, ishal ve kusmaya eşlik eden nefes darlığı veya solunum güçlüğü, kanlı ishal, ateş ve boyun sertliği ya da belirtilerin iki günden uzun sürmesi durumunda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söyledi. Özellikle konserve tüketimi sonrası kas güçsüzlüğü ve nörolojik belirtiler görülüyorsa, botulizm riski olabileceği için acil yardım alınması hayati önem taşıyor.' ifadelerini kullandı.

Ölmez, erken tanının tedavi başarısını belirgin şekilde artırdığını, erken evrede yapılan cerrahi ve radyocerrahi uygulamalarında yüksek sağkalım oranları elde edildiğini ifade etti.

Risk grubundaki bireylerin belirtileri ciddiye alması gerektiğini vurgulayan Ölmez, özellikle yoğun sigara kullananların göğüs ağrısı, nefes darlığı, kanlı balgam ve kilo kaybı gibi şikayetlerde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşlarına başvurmasını önerdi.

Ölmez,
'Sigarayı yoğun kullanan kişilerin, göğüs ağrısı, kilo kaybı, kanlı balgam, nefes darlığı gibi belirtiler yaşadıklarında sağlık kuruluşlarına başvurmaları büyük önem taşıyor. Bu tür şikayetlerde, vakit kaybetmeden ilgili sağlık kurumuna gidilmelidir. Akciğer kanseri görülme riski yaşla birlikte artar, bu nedenle 'yaşlılık hastalığı' olarak değerlendirilebilir. Ancak otuzlu yaşlardaysanız ve belirtilen risk grubunda yer alıyorsanız gerekli kontrolleri yaptırmanızı özellikle öneririm' dedi.

JAMA Oncology'de yayımlanan ve yaklaşık 30 bin kadının beslenme alışkanlıklarının incelendiği çalışmanın, ultra işlenmiş gıdalar ile erken başlangıçlı kolorektal kanser arasında doğrudan ilişki kuran ilk araştırma olduğuna dikkat çeker Coşkur, katılımcıların 50 yaşından önce iki kez kolonoskopi geçirmiş olmalarının bulguların erken yaş grubuna işaret ettiğini ortaya koyduğunu aktardı.

Prof. Dr. Coşkun, yüksek oranda şeker, tuz, doymuş yağ ve katkı maddesi içeren hazır gıdaların yoğun tüketiminin bağırsak florasını bozabileceğini belirterek, bunun genç yaşta bağırsak kanseri gelişiminde rol oynayabileceğini söyledi.

Kesin bir neden-sonuç bağlantısının henüz kanıtlanmadığını vurgulayan Coşkun, riskin azaltılması için doğal, lif açısından zengin beslenmenin önemine dikkat çekti.

Bakanlık, özel sağlık tesislerine kadro standardı getirerek, sağlık tesisi ve personel kaynaklarının ülke genelinde dengeli dağılımını sağlamayı planlıyor. Böylece yatırım yapılan her bölgede eşit kalite standartlarında sağlık hizmeti sunulması amaçlanıyor.

Yeni yönetmelik kapsamında, yatırım yapılacak tıbbi branşlar, özellikli hizmetler, sağlık tesisinin büyüklüğü ve kullanılacak tıbbi cihazlar birbirine uyumlu hle getirilecek. Lisans alacak tesislerin fiziki kapasitesi, insan gücü ve teknolojik altyapısı bütüncül bir bakışla planlanacak.

Tüm lisans süreçleri artık Sağlık Bakanlığı'nın denetimi altında, merkezi ve şeffaf bir şekilde yürütülecek. Her aşamanın denetlenebilir yapısı sayesinde kamuoyu güveni de güçlendirilecek.

Kasım ayının 'Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı' olduğunu hatırlatan Bakan Memişoğlu, Türkiye'nin akciğer kanseri oranlarında dünyada ilk üçte yer aldığını belirterek, sigara kullanımına karşı uyarılarda bulundu.

Organ bağışının önemine vurgu yapan Memişoğlu, organ bağışında bulunan kişilerin birinci derece yakınlarına öncelik tanındığını ve organ bekleyen ya da nakil olmuş hastaların MHRS randevu sisteminde öncelikli olacağını ifade etti.

'e-Devlet üzerinden isteyen herkes organlarını bağışlayabiliyor'

Bakan Memişoğlu, 4 Kasım 2025 Salı günü, Ankara Bilkent Şehir Hastanesinde düzenlenen Organ Bağışı Haftası Farkındalık Toplantısı'nda tüm organlarını bağışladığını kaydederek, 'Elektronik sistemde artık e-Nabız üzerinden e-Devlet kimlik doğrulamasıyla isteyen herkes organlarını bağışlayabiliyor. Organları bağışlamak esasında öldükten sonra, yaşamınızın sonunda dhil bir insana can verebiliyorsunuz, iyilik yapabiliyorsunuz. Bu konuda biz dünyanın en iyi altyapısına, insan gücüne sahibiz ve nakil konusunda da 149 merkeziyle dünyada örnek olan bir ülkeyiz. Ama bu nakillerimizin çoğunu canlıdan yapıyoruz. Yani canlının karaciğerinin yarısını alıyoruz, böbreğinin bir tanesini alıyoruz. İnsanlar bu kadar özveriliyken lütfen organlarını bağışlasınlar, onlar hayatlarını kaybettikten sonra organları kullanılabilsin. Bu büyük bir iyilik ve mutluluk kaynağı. Onun için ben insanlarımızdan organlarını bağışlamasını, özellikle e-Devlet üzerinden bunu yapmalarını bekliyorum.'

Kabadere, 3-6 yaş arasında en fazla yarım saat, 6 yaş sonrası için ise bir saatlik ekran süresinin sınır kabul edilmesi gerektiğini belirtti.

Ayrıca gün ışığının miyopi artışını yavaşlattığına dikkat çeken Kabadere, çocukların her gün en az 1,5-2 saat açık havada vakit geçirmesinin göz sağlığı açısından faydalı olduğunu ifade etti.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 2050 yılına kadar dünya nüfusunun yarısının miyop olacağının öngörüldüğünü belirten Kabadere,

'Dünya Sağlık Örgütü'nün yaptığı çalışmalarda şu anda Dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 30 civarında miyopi mevcut. Bu oran gitgide artmaktadır. 2050 yılına gelindiğinde ise Dünya'nın yüzde ellisinin miyop olacağı tahmin ediliyor. Bu çok ciddi bir oran. Biz miyopiyi beş, altı numaraya kadar düşük-normal, altı numaranın üstündekileri ise yüksek miyop olarak değerlendiriyoruz. Maalesef yüksek miyop olanlar ileriki yaşlarda daha tehlikeli, riskli hastalıklar bekliyor. Göz tansiyonu, sarı nokta hastalığı, retina yırtılması gibi hastalıklarla karşılaşabiliyor. Bu yüzden miyopi derecesi ne kadar az olursa, bahsettiğim hastalıkların görülmesi de o kadar azalır.' ifadelerini kullandı.

'Frankenstein varyantı' Türkiye'de tespit edildi

Kovid-19'un 'Frankenstein varyantı' olarak adlandırılan yeni türünün Türkiye'de görüldüğünü açıklayan Prof. Dr. Özkaya, bu varyantın yüksek bulaşıcılığa sahip olduğunu belirtti. Özkaya, 'Şu an için kritik vakalar bulunmuyor ancak varyant Avrupa ve Asya'da hızla yayılıyor' dedi.

Zatürre riski ve hastane yatışlarında artış

Uzman, grip ve Kovid-19 enfeksiyonlarının zatürreye dönüşme riski taşıdığına dikkat çekti. Son dönemde hastanelerde zatürre nedeniyle yatışlarda artış gözlemlendiğini aktardı.

Prof. Dr. Özkaya, mevcut salgının çoğu kişide hafif ya da orta şiddette seyrettiğini, ancak virüsün bu şekilde toplumda sinsi biçimde yayıldığını söyledi. Dinlenmeden günlük hayata devam eden kişilerin bulaş zincirini sürdürdüğünü vurguladı.

Vatandaşlara Uyarı…

Özkaya, 'Grip benzeri şikayetleri olanların evde dinlenmesi, uzamış öksürük veya nefes darlığı yaşayanların ise mutlaka doktora başvurarak akciğer filmi çektirmesi gerekiyor' dedi.

Bakanlık tarafından yapılan açıklamaya göre, bazı yoğurt, peynir ve tereyağı ürünlerinde mevzuata aykırı katkı maddeleri tespit edildi.

'Tam yağlı' ibaresiyle satışa sunulan bazı ürünlerde eksik yağ oranı belirlenirken, bazı markaların yoğurtlarında bitkisel yağ ve jelatin kullanıldığı ortaya çıktı. Mozarella peynirlerde ise nişasta ve bitkisel yağ katkısı tespit edildi.

Hileli ürünlerin yer aldığı tam listeye, 'guvenilirgida.tarimorman.gov.tr' internet adresi üzerinden ulaşılabiliyor.

Bekleme süresi dolduktan sonra başka bir şirkete geçen sigortalılar için yeniden bekleme süresi uygulanamayacak.
Ancak bekleme süresi tamamlanmadan yapılan geçişlerde, önceki şirkette geçirilen süre yeni bekleme süresinden düşülecek.

60 yaş altına ömür boyu yenileme garantisi

Sigorta şirketleri, özel sağlık veya tamamlayıcı sağlık sigortası yaptırmak isteyen 60 yaşın altındaki kişilere ömür boyu yenileme garantisi sunmakla yükümlü olacak.
Bu garanti için sigortalının aynı planla en az 3 yıl kesintisiz sigortalı olması ve tazminat oranının, ödenen toplam primlerin %80'ini geçmemesi gerekiyor.

Garanti alan sigortalının hakları koruma altında

Ömür boyu yenileme garantisi alan kişiler için sigorta şirketleri Yeni hastalıklar nedeniyle teminatı daraltamayacak, Teminat limitini düşüremeyecek, Katılım payını artıramayacak,

Hastalık ek primi uygulayamayacak. Ayrıca, 'ömür boyu yenileme garantisi' izlenimi yaratan yanıltıcı ifadelerin kullanılmasının da önüne geçilecek. Şeffaf poliçe dönemi başlıyor

Yeni düzenlemeyle, indirim oranları, teminat kapsamı ve poliçe koşulları açık ve anlaşılır şekilde poliçede belirtilecek. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK), bu süreçte bekleme süreleri ve uygulama esaslarını belirleyecek.

Düzenlemeler 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek.

Birçok tasarım alternatifi sunuyor

Prof. Dr. Gadelmavla, prototipi tamamlanan ürünün farklı giysi türlerinde kullanılabileceğini belirterek, 'Bu teknoloji, bir markanın logosu gibi göğüs bölgesine yerleştirilebilir. Ayrıca firmalar, tasarımı kendi ürünlerine entegre ederek satışa sunabilir. Bu yönüyle hem yenilikçi hem de ticari potansiyeli yüksek bir çalışma' dedi.

Mamografiyle karıştırılmamalı

Geliştirilen ürünün mamografi cihazı olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Gadelmavla, 'Bizim ürünümüz görüntüleme yapmıyor, ancak elektromanyetik dalgalarla doku değişimlerini algılıyor. Radyasyon yaymıyor ve tamamen güvenli. Akıllı saatlerdeki nabız sensörleriyle benzer prensipte çalışıyor' ifadelerini kullandı.

Öğrencilerden gururlu açıklama

Projede yer alan öğrenciler Mehmet Ali Dalgıç ve Israa Alhammoodi, bu çalışmanın kendileri için önemli bir deneyim olduğunu belirtti. Öğrenciler, 'Hem bilimsel hem de kişisel olarak çok şey öğrendik. Ürünümüzün gelecekte sağlık teknolojilerinde fark yaratacağına inanıyoruz' dedi.

'Özellikle ileri yaşlarda sık görülen bu durum, düşme ve kırık riskini artırarak yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir' diyen Şükür, genetik faktörlerin yanı sıra hareketsizlik, yetersiz beslenme ve hormonal değişimlerin de hastalığın gelişiminde rol oynadığını belirtti.

Kadınlarda risk daha yüksek

Menopoz sonrası dönemde kadınlarda osteoporoz riskinin arttığını hatırlatan Şükür, 'İleri yaşlardaki bireylerde düzenli sağlık kontrolleri büyük önem taşır. Kemik yoğunluğunun erken dönemde ölçülmesi, riskli gruplarda hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir' dedi.

Beslenme, egzersiz ve güneş ışığı önemli

Kemik sağlığını destekleyen faktörlere dikkat çeken Prof. Dr. Şükür, 'Kalsiyum ve D vitamini açısından zengin beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve güneş ışığından yeterince yararlanmak kemiklerin güçlenmesine yardımcı olur' şeklinde konuştu.

'Osteoporoz tamamen önlenemese de kontrol altında tutulabilir'

Prof. Dr. Erhan Şükür, osteoporozun tamamen önlenemese de erken önlemlerle kemik kaybının yavaşlatılabileceğini belirterek, 'Kemik sağlığını korumak her yaşta önemli. Düzenli kontroller, sağlıklı beslenme ve aktif bir yaşam tarzı sayesinde osteoporozun etkilerini azaltmak mümkündür' dedi.

Soğuk hava vücudu yavaşlatıyor

Soğuk havaların, özellikle kronik hastalığı bulunan kişilerde olumsuz etkilere yol açabileceğini belirten Havlucu, hareketsizlik, kansızlık, tiroid tembelliği, menopoz, güneş ışığı eksikliği, diyabet ve kalp hastalıkları gibi durumların kişilerin daha kolay üşümesine neden olduğunu söyledi.

'Soğuk, vücuttaki tüm sistemleri yavaşlatır. Hareketsizlik üşümeyi artırır. Üşümeye karşı en iyi korunma yöntemi hareket etmektir.' ifadelerini kullanan Havlucu, özellikle astım ve KOAH hastalarının soğuk havada dikkatli olması gerektiğini belirtti.

Soğuk havalarda sağlık riskleri artıyor

Prof. Dr. Havlucu, soğuğun sinir uçlarını etkileyerek ani ağrılara (nevralji) yol açabileceğini, ayrıca yüz felci, mide-bağırsak krampları ve kalp damar spazmları gibi rahatsızlıkların da soğuk havalarda görülebileceğini dile getirdi.

Kapalı alanlarda geçirilen sürenin artmasıyla viral enfeksiyonların yayılım hızının da yükseldiğini ifade eden Havlucu, 'Soğuk algınlığı ve grip birbirine karıştırılmamalıdır. Soğuk algınlığında ateş genellikle hafif seyreder ya da hiç olmaz, gripte ise yüksek ateş, baş ağrısı ve halsizlik daha belirgindir.' dedi.

'Risk grubundakiler mutlaka hekime başvurmalı'

Prof. Dr. Havlucu, özellikle yaşlılar, kronik hastalığı olanlar, hamileler ve sağlık çalışanlarının grip aşısı yaptırmasının büyük önem taşıdığını vurguladı.
Hasta kişilerin doktor önerisi olmadan ilaç kullanmamaları, kalabalık ortamlardan uzak durmaları ve maske takarak virüsün yayılmasını önlemeleri gerektiğini belirtti.

'Aşı, en etkili korunma yöntemidir'

Gripten korunmada en etkili yöntemin aşı olduğunu bir kez daha hatırlatan Prof. Dr. Havlucu, 'Aşının koruyucu etkisi iki hafta sonra başlar, 6-8 ay sürer. Bu nedenle Ekim ve Kasım ayları grip aşısı için en uygun dönemdir.' diye konuştu.

Yaşamın her döneminde göz muayenesinin önemine değinen Özdemir,

'Yenidoğan bebeklerde konjenital katarakt, konjenital glokom ve retinoblastom gibi hastalıkların tespiti; çocukluk döneminde miyopi, hipermetropi, astigmatizma ve ambliyopi gibi göz kusurlarının saptanması; erişkin yaşta ise katarakt, glokom, yaşa bağlı makula dejenerasyonu ve diyabetik retinopatinin erken tespiti çok önemlidir' dedi.

Göz sağlığı için öneriler

Özdemir, göz sağlığını korumak için beslenme ve yaşam tarzı önerilerinde bulunarak,

'A vitamini, lutein ve omega 3 açısından zengin beslenmek, UV ışığından korunmak için güneş gözlüğü kullanmak, uzun süreli ekran kullanımını sınırlamak ve düzenli egzersiz yapmak göz sağlığınız için önemlidir. Unutmayın, gözlerimiz dünyaya açılan pencerelerimizdir' ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Çil, Teknolojik gelişmeler sayesinde genetik analiz ve risk belirleme yöntemlerinin erken tanıyı kolaylaştırdığını, önleyici cerrahi uygulamaların da yapılabildiğini ifade etti.

Kişilerin kendi vücudunu tanımasının önemine dikkat çeken Prof. Dr. Çil, 'Kadın veya erkek fark etmeksizin herkes, memesinde ya da koltuk altında fark ettiği değişiklikleri dikkate almalı, küçük bir kitle bile tespit edildiğinde vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır' dedi.

Erkeklerde meme kanserinin genellikle daha geç fark edildiğini belirten Çil, bu durumun tedavi sürecini zorlaştırdığını dile getirdi.

Prof. Dr. Çil, meme protezi veya meme dokusunun alınmasının kanser riskini tamamen ortadan kaldırmadığını, riskin azalsa da sıfırlanmadığını söyledi.

Erken teşhisin önemine vurgu yapan Çil, 'Farkındalık, erken teşhisin ilk adımıdır. Kadınlar kadar erkeklerin de bu konuda bilinçli olması gerekir' ifadelerini kullandı.

Henüz doğum sancısı başlamayan anne adaylarına, bilgileri ve onayları alınmadan ilaç verilerek doğum yaptırıldığı öne sürüldü.

İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü, konuya ilişkin hem adli hem de idari soruşturma başlatıldığını duyurdu.

İddialar üzerine hastanenin kadın doğum polikliniği, servisi ve doğumhanesi kapatılırken, hasta kabulü de durduruldu.

Bakan Memişoğlu, 'Dünyanın en iyi sağlık hizmetini veriyoruz. Bunu iddiayla söylüyorum. Ama aynı zamanda teknolojisini ve bilimini de üreteceğiz. Dünyaya yeni şeyler söyleyeceğiz' dedi.

Canik Kültür Merkezi'nde konuşan Memişoğlu, Türkiye'nin savunma sanayisinde olduğu gibi sağlıkta da önemli adımlar attığını belirterek, 'Samsun'da da şehir hastanesi ve yeni sağlık yatırımlarıyla hizmetleri en üst seviyede sunacağız' ifadelerini kullandı.

Sağlık hizmetlerinde geleceğe yönelik hedeflerini vurgulayan Memişoğlu, 'İnsanlarımız şunu bilmeli ki biz bu vatan için, bu millet için gece gündüz çalışıyoruz. Türkiye'nin Yüzyılı vizyonunda, sağlıkta da üretmeye ve yenilikler ortaya koymaya devam edeceğiz' diye konuştu.

Programa AK Parti Samsun milletvekilleri, Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Halit Doğan, AK Parti ve MHP il başkanları ile davetliler katıldı. Bakan Memişoğlu, toplantının ardından kentteki diğer programlarına geçti.

Veriler, 2000 yılından bu yana 5-19 yaş grubunda düşük kilolu olma oranının %13'ten %9,2'ye gerilediğini, obezitenin ise %3'ten %9,4'e yükseldiğini ortaya koydu. Sahra Altı Afrika ve Güney Asya dışında tüm bölgelerde obezite, düşük kiloluluk oranını geçti.

UNICEF İcra Direktörü Catherine Russell, aşırı işlenmiş gıdaların çocukların beslenmesinde giderek daha fazla yer tuttuğunu vurgularken, hükümetlere ve sivil toplum kuruluşlarına çocukların sağlıklı gıdaya erişimi için acil önlem çağrısı yaptı.

Şirketin kurucu ortaklarından Prof. Dr. Özlem Türeci, gelişmeyi bir dönüm noktası olarak nitelendirerek, 'Bu aday ile birlikte ilk onkoloji programımız, faz-3 aşamasındaki lisans sürecinde son noktaya ulaştı' dedi.

BioNTech'in açıklamasına göre, Trastuzumab Pamirtecan isimli bu aday ilaç, yapılan ara analizde mevcut onaylı tedavilere kıyasla yaşam süresinde istatistiksel olarak anlamlı bir iyileşme sağladı.

Görev yerleri kesinleşen hekimlere başarılar dileyen Memişoğlu, 'Sonuçların ülkemiz, milletimiz ve büyük sağlık ailemiz için hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum' ifadelerini kullandı.

Demansa neden olan tek hastalık değil

Alzheimer'ın demansa yol açan tek hastalık olmadığını vurgulayan Dr. Yiğiter, 'Beyin damar hastalıkları, Parkinson, bazı enfeksiyonlar ve sistemik hastalıklar da bilişsel gerilemeye neden olabilir. Bu nedenle doğru tanı çok önemlidir' dedi.

Üç belirti grubuna dikkat

Yiğiter, hastalığın belirtilerini üç temel grupta topladı:

Zihinsel işlevlerde bozulma: Unutkanlık, aynı olayları tekrar anlatma, kelime bulma güçlüğü, dikkat dağınıklığı, zaman ve mekan karıştırma, plan yapma ve karar alma zorlukları.

Davranışsal değişiklikler: Kişilikte farklılıklar, içe kapanma, ilgi kaybı, aniden öfkelenme, hezeyan, halüsinasyon, uyku bozuklukları, takıntılı veya uygunsuz davranışlar.

Günlük yaşam aktivitelerinde bozulma: Para hesaplamada zorlanma, kişisel bakımda aksaklık, giyinme ve beslenmede güçlük.

Erken tanı hastalığın seyrini yavaşlatıyor

Dr. Yiğiter, tanı sürecinde hasta yakınlarının gözlemlerinin ve ayrıntılı öykü alımının büyük önem taşıdığını belirtti. Beyin görüntüleme yöntemleri ve nöropsikolojik testlerin de teşhiste kullanıldığını aktardı.

'Alzheimer tamamen tedavi edilebilen bir hastalık değil. Ancak erken dönemde başlanacak ilaç ve destek tedavileri, hastalığın ilerlemesini geciktirebilir ve yaşam kalitesini artırabilir' diye konuştu.

Memişoğlu, üniversite hastanelerinin entegrasyonuyla sağlık hizmetlerinde erişilebilirliği artırmayı hedeflediklerini vurgulayarak, 'Tüm sağlık kurumlarını milletimize hizmet eden bir bütün olarak değerlendiriyoruz. Her türlü desteği sağlayarak hizmet kalitesini yükseltmek istiyoruz.' ifadelerini kullandı.

Yeni sistemin, pilot dönemin ardından kademeli olarak diğer üniversite hastanelerine de uygulanması planlanıyor.

Sosyal medya ve uyku düzeni başlıca etkenler

Uzmanlar, bu olumsuz sonuçların erken yaşta sosyal medya kullanımı, siber zorbalık, bozulmuş uyku alışkanlıkları ve aile içi bağların zayıflamasıyla ilişkili olduğuna dikkat çekiyor. Araştırmada, 13 yaşında telefon sahibi olanların zihinsel sağlık puanı ortalama 30 olarak ölçülürken, 5 yaşında telefon sahibi olanlarda bu puanın yalnızca 1'e kadar düştüğü kaydedildi.

Uzmanlardan küresel önlem çağrısı

Araştırmayı yürüten Sapien Labs'ın baş bilimcisi Dr. Tara Thiagarajan, alkol ve tütün yasaklarına benzer şekilde, 13 yaş altındaki çocukların akıllı telefon erişiminin sınırlandırılması gerektiğini belirtti. Thiagarajan, 'Gelişmekte olan beyinler çevrim içi ortamdan daha yoğun şekilde etkileniyor. Politikacıların bu konuda ihtiyatlı ve kararlı adımlar atması gerekiyor' dedi.

Ülkeler farklı stratejiler izliyor

Fransa, Hollanda, İtalya ve Yeni Zelanda gibi bazı ülkeler, okullarda telefon kullanımına yasaklar getirerek bu soruna çözüm arıyor. ABD'de ise New York, Alabama ve Oklahoma gibi eyaletler benzer sınırlamaları uygulamaya koymaya başladı. Hollanda'da yürütülen resmi bir çalışma, bu yasakların öğrencilerin dikkatini artırdığını gösterdi.

Araştırmacılar, çocukların ruh sağlığını korumak amacıyla şu dört önceliği öne çıkardı: Dijital okuryazarlık ve ruh sağlığı eğitiminin zorunlu hale getirilmesi, 13 yaş altındaki sosyal medya kullanımının denetlenmesi ve teknoloji şirketlerinin sorumluluk alması, Sosyal medya erişiminin yaşa göre kademeli sınırlandırılması, Telefon kullanımına yönelik aşamalı yasakların hayata geçirilmesi.

'Toplumumuzun üçte biri bu alışkanlıktan vazgeçmeli'

Tütün bağımlılığı ve kilo sorununa yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirten Memişoğlu, 'Sigara içen, tütün kullanan vatandaşlarımıza mahallelerinde ve parklarında ulaşıp bu alışkanlıklarını bırakmaları konusunda destek olacağız. Artık sadece kilo ve boy ölçmeyeceğiz, sigara içmemeleri için eğitim vereceğiz. '171' ve '184'ü arayın, biz sizi yönlendirelim. Maalesef toplumumuzun üçte biri bu alışkanlıktan vazgeçmeli' dedi.

Elektronik sigaralar ve puf ürünlerine de dikkat çeken Memişoğlu, 'Sadece tütün değil maalesef bugünkü sorunumuz. Elektronik sigaralar ve puf dediğimiz, içerisinde hangi maddenin olduğunu doğru dürüst bilmediğimiz ve özellikle gençlere yönelik bu tür alışkanlıklara başlamamamız veya başlattırmamamız lazım. Her türlü bağımlılıklar insanımıza, sağlığımıza zararlı' ifadelerini kullandı.

'Toplum sağlığı açısından tarihi bir adım'

TSSD Genel Başkanı Prof. Dr. Mustafa Aydın, sigaranın yalnızca sağlık değil, ekonomik açıdan da ciddi kayıplara neden olduğunu belirtti. Aydın, her yıl sigaraya yaklaşık 20 milyar dolar harcandığını, tütün kullanımına bağlı hastalıkların tedavi maliyetinin sağlık harcamalarının yüzde 9'una denk geldiğini aktardı. Sigara kullanım yaşının 13'e kadar düştüğünü hatırlatan Aydın, bu durumun erken yaşta hastalık riskini dramatik biçimde artırdığını söyledi.

'Bireysel tercih değil, toplumsal kriz'

Aydın, tütün bağımlılığının kalp-damar hastalıklarından kansere, solunum yolu rahatsızlıklarından kronik hastalıklara kadar birçok sağlık sorununa yol açtığını ifade ederek, 'DSÖ verilerine göre dünya genelinde her yıl yaklaşık 8 milyon kişi tütün kullanımına bağlı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybediyor. Türkiye'de de tütün kullanımı hl ciddi bir halk sağlığı sorunu. Bu artık bireysel bir tercih değil, toplumu etkileyen bir krizdir' dedi.

Gençler hedefte

Tütün endüstrisinin özellikle gençleri hedef aldığını belirten Aydın, aromalı elektronik sigaralar, ısıtılmış tütün ürünleri ve sosyal medya kampanyalarıyla gençlerin sistematik olarak hedeflendiğini söyledi. Dünya genelinde 13-15 yaş arasındaki her 5 gençten birinin tütün ürünü kullandığını, Türkiye'de lise ve üniversite çağındaki gençler arasında elektronik sigara kullanımının endişe verici şekilde arttığını dile getirdi.

Aydın, bu ürünlerin bağımlılık riskini artırdığını ve uzun vadede ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını vurgulayarak, 'Her çocuğun temiz hava soluma ve sağlıklı yaşama hakkı vardır. Geleceğimizi korumak, gençlerimizi korumakla başlar' dedi.

Yerel yönetimlere çağrı

Artvin'in bu mücadelede örnek bir şehir olacağını belirten Aydın, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve halkın iş birliği içinde olması durumunda sigarasız bir Türkiye'nin hayal olmadığını söyledi.

Özellikle Kuzey Denizi'nden Baltık Denizi'ne kadar olan bölgede görülen ve halk arasında 'et yiyen bakteri' olarak bilinen Vibrio bakterisi, uluslararası düzeyde kaygı yaratmaya devam ediyor.

Söz konusu gelişmelerin ardından Türkiye'de de vatandaşlar arasında endişe artarken, Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü konuyla ilgili açıklama yaptı.

Açıklamada, 2025 yılına ait verilerin Bulaşıcı Hastalıklar Bildirim Sistemi üzerinden incelendiği belirtildi. Yapılan değerlendirme sonucunda, 'mevcut durumda ülkemizde vibrio kaynaklı herhangi bir hastalık vakası tespit edilmediği' vurgulandı.

Resmî verilere göre, yıl başından bu yana eyalet genelinde yaklaşık 7 bin chikungunya vakası tespit edildi. Sadece son bir haftada bildirilen 3 bin yeni vaka, yetkilileri alarma geçirdi. Foshan'ın yanı sıra eyaletteki en az 12 şehirde daha enfeksiyon vakaları doğrulandı.

Devlet medyası CCTV'nin aktardığına göre, hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla kent genelinde sivrisineklerle mücadele çalışmaları yoğunlaştırıldı. Yetkililer, halkı kişisel önlem almaya ve koruyucu önlemlere uymaya çağırıyor.

Çinli sağlık otoriteleri, temmuz ayında başlayan yerel bulaşmanın 'ithal bir vakadan' kaynaklandığını açıkladı ancak virüsün hangi ülkeden geldiği bilgisini paylaşmadı.

Çin'de salgınlar nadiren görülse de, chikungunya'nın bu denli hızlı yayılması ülkede ciddi bir endişe yarattı.

Cilt Tipine Göre Doğru Ürün Seçimi Önemli

Dr. Hüseyin Başar, farklı cilt tiplerine göre uygun güneş koruyucu ürünlerin tercih edilmesi gerektiğini ifade etti:

Yağlı ve akneye eğilimli ciltler: Gözenekleri tıkamayan, 'non-komedojenik' ve 'oil-free' ibareli jel ya da mat bitişli ürünler öneriliyor.

Kuru ciltler: Nemlendirici özellikli, krem formundaki ürünler; hyaluronik asit ve E vitamini içeren formüller tercih edilmeli.

Karma ciltler: Su bazlı, hafif yapılı kremler; sprey ya da losyon formunda uygulama kolaylığı sunuyor.

Hassas ciltler: Parfüm ve alkol içermeyen, hipoalerjenik ve 'sensitive skin' ibareli ürünler öneriliyor.

Leke ve renk düzensizliği olan ciltler: SPF 50+ koruma faktörüne sahip, C vitamini ve niasinamid gibi leke karşıtı içerikler tercih edilmeli.

Her 2-3 saatte bir yenilenmeli

Güneşin zararlı etkilerinden korunmak için sadece ürün seçiminin değil, kullanım sıklığının da önemli olduğunu hatırlatan Dr. Başar, 'Güneş koruyucular her 2-3 saatte bir yenilenmeli. Ayrıca 10:00 ile 16:00 saatleri arasında doğrudan güneş temasından kaçınılmalı' dedi.

Bu sistem kapsamında, tercih eden vatandaşlar önce aile hekimlerine yönlendirilecek ve burada ilk muayeneleri yapılacak.

Uzman hekime randevu aile hekiminden

Aile hekimi tarafından muayene edilen kişiler, gerekli görülmesi durumunda doğrudan uzman hekime yönlendirilecek.

Aile hekimleri, kendi nüfuslarına ayrılmış rezerv kontenjan üzerinden MHRS sistemi aracılığıyla vatandaşlara uzman hekim randevusu oluşturabilecek.

'Su tüketimi en az bir litre artırılmalı'

Bezeng, özellikle Diyarbakır gibi sıcak iklimlerde yaşayan vatandaşların su tüketimini artırmaları gerektiğini vurgulayarak, 'Günlük su tüketimimizi, mevcut miktara ek olarak en az bir litre artırmalıyız. Bu, yaz aylarında dikkat edilmesi gereken en önemli unsurlardan biri' dedi.

Ağır yiyeceklerden kaçının, hafif tatlıları tercih edin

Bezeng, yaz döneminde ağır, yağlı, şerbetli tatlılar yerine sütle hazırlanmış ve meyveyle tatlandırılmış hafif tatlıların tercih edilmesini önerdi. Ayrıca öğünlerde yağlı, tuzlu ve şekerli yiyeceklerden uzak durulması gerektiğini belirterek, 'Salata ve meyve gibi hafif besinler, sıcak havalarda hem sağlığımızı korur hem de günü daha rahat geçirmemizi sağlar' dedi.

'Her Gebeye Ebe' Projesiyle 60 bin kadına ulaşıldı

Bakanlık olarak başlatılan 'Her Gebeye Ebe' projesi kapsamında 81 ilde toplam 407 ebe polikliniği açıldığını söyleyen Memişoğlu, son 8 ayda yaklaşık 60 bin gebenin bu hizmetten faydalandığını açıkladı. Özellikle ilk kez anne olacak kadınların gebeliğin son 3 ayında bir ebeyle bire bir eşleştirilmesini önemsediklerini belirtti.

Anne dostu Hastane Sayısı Artıyor

Anne adayları için sunulan sağlık hizmetlerinin konforunu artırmak amacıyla anne dostu hastane sayısının 132'den 184'e çıkarıldığını söyleyen Bakan Memişoğlu, bu hastanelerde doğumların tek kişilik, konforlu odalarda gerçekleştiğini, doğum sonrası ten tene temas ve emzirmenin gecikmeden başlatıldığını ifade etti.

Gebe okulları ve mobil uygulama ile destek sağlanıyor

Gebe okulu sayısının bin 450'ye yükseldiğini belirten Memişoğlu, 'Annelik Yolculuğu' mobil uygulaması sayesinde de 500 bin anne adayına rehberlik edildiğini açıkladı. Bakan Memişoğlu, toplantının sonunda sezaryen oranlarının azaltılmasına katkı sunan il sağlık müdürlerine teşekkür belgeleri takdim etti.

Sağlık Bakanlığı, tütün kullanımını azaltmak amacıyla 2024-2028 dönemini kapsayan 'Tütün Kontrolü Strateji Belgesi ve Eylem Planı' ile kapsamlı çalışmalar yapıyor. Bu yıl yapılan denetimlerde 40 binin üzerinde kontrol gerçekleştirildi, 3 bin 700'den fazla ihlal tespit edildi.

Sigara bırakma polikliniklerinin sayısı 671'e yükselirken, 2025'in ilk yarısında 72 binin üzerinde kişi ücretsiz tedavi aldı. Ayrıca, 'Sigarayı Bırak, Hayatını Değiştir' kampanyası kapsamında sigara bırakma polikliniklerine başvurular yüzde 85 arttı.

Kamu kurumlarına yönelik yerinde danışmanlık hizmeti ve çevrim içi sigara bırakma poliklinik hizmeti de sunulmaya başlandı. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, kampanya mesajında 'Dumansız Türkiye için hep birlikte daha güçlü olmalıyız' dedi.

Bakan Memişoğlu yaptığı açıklamada,

'Sağlık hizmetleri sadece tedaviyle sınırlı değil. Toplumun sağlıklı kalması önceliğimiz. Cumhurbaşkanımızın liderliğinde 'Sağlıklı Bir Türkiye' hedefiyle hareket ediyoruz. Bu kapsamda eğitim ve farkındalık programları düzenliyoruz. Kilo ve boy ölçümleri yaparak vatandaşlarımızın farkındalığını artırmaya başladık. Bugüne kadar 10 milyon kişinin kilo ve boy ölçümünü gerçekleştirdik. Ama maalesef yaklaşık yüzde 70'e yakın insanımızın fazla kilolu olduğunu, hatta bu yüzde 70'in de yüzde 25'inin obez diyeceğimiz aşırı kilolu olduğunu fark ettik. Özellikle toplumdan bu konuda bize destek vermesini, beraber bu kiloları vermemiz gerektiğini özellikle ifade etmek istiyorum. Çünkü kilo sonuçta hayat kalitesini düşürüyor, uyku kalitesini düşürüyor, eklemlerimizi bozuyor, kalp hastalıklarına sebebiyet veriyor.'

Manisa'daki sağlık yatırımlarını inceleyen ve açıklamalarda bulunan Memişoğlu, Akhisar ve Salihli'de toplam 850 yataklı iki yeni hastanenin inşaatının başladığını, Alaşehir'deki ağız ve diş sağlığı merkezinin de kısa sürede hizmete gireceğini duyurdu.

Sigarayla mücadelede de toplumsal destek çağrısı yapan Bakan Memişoğlu, Türkiye'de her yıl 100 bin kişinin sigaraya bağlı hastalıklardan hayatını kaybettiğini hatırlattı. Gençler ve kadınlar arasında tütün kullanımının yeniden yükselişe geçtiğini belirten Memişoğlu, 'Bu kötü alışkanlığı hep birlikte yenebiliriz' dedi.

Dr. Ahmadova, birçok hastanın sadece ilaç alırken su içtiğine dikkat çekerek, bu durumun yetersiz olduğunu ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini vurguladı.

AhmadovaYaşlı hastaların günlük en az 1.5-2 litre su tüketmesi gerektiğini, kendi başlarına içemiyorlarsa yakınlarının bu konuda destek vermesi gerektiğini ifade etti.

Ahmadova, sıcak havaların genç MS hastalarında da semptomları artırabileceğine dikkat çekerek, özellikle 12.00-18.00 saatleri arasında güneşten korunmaları gerektiğini belirtti. Gölge alanlarda bulunmaları, ilaçlarını düzenli kullanmaları ve aşırı sıcaktan kaçınmaları gerektiğini söyledi.