AK Parti çeyrek asrı geride bıraktı

Türkiye'nin siyasi ve ekonomik açıdan çalkantılı dönemlerinden birinde kurulan AK Parti, 14 Ağustos 2001'de siyaset sahnesine çıktı. Fazilet Partisi içerisinde "yenilikçi" kanat olarak anılan grubun parti yönetimiyle yaşadığı ayrışma ve Fazilet Partisi'nin Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılmasının ardından yeni bir siyasi oluşumun temelleri atıldı.

Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğindeki hareket, yalnızca eski siyasi kadroların bir araya gelmesiyle sınırlı kalmadı. Dönemin ekonomik krizlerinden, siyasi istikrarsızlıktan ve kamu yönetimindeki sorunlardan rahatsız olan geniş toplumsal kesimlerin yanı sıra, yükselen yeni girişimci ve üretici sınıfların da desteğini aldı.

Kriz ortamında doğdu

AK Parti'nin kuruluşu, 2001 ekonomik krizinin Türkiye ekonomisinde ağır sonuçlar doğurduğu bir döneme denk geldi. Ekonomik daralma, işsizlik ve siyasi sisteme yönelik güven kaybı, yeni bir siyasi arayışı güçlendirdi.

Partinin kuruluşundan itibaren karşı karşıya kaldığı en önemli sorunlardan biri ise Recep Tayyip Erdoğan'ın siyasi yasağıydı. Erdoğan, 1997'de Siirt'te okuduğu bir şiir nedeniyle aldığı mahkumiyet sonrasında siyasi yasaklı durumdaydı. Buna rağmen AK Parti, kısa sürede teşkilatlanmasını tamamlayarak iktidar iddiasını güçlendirdi.

İlk seçimde iktidar

AK Parti, kuruluşundan yaklaşık 15 ay sonra, 3 Kasım 2002'de yapılan genel seçimlere girdi. Yüzde 34,28 oy alan parti, tek başına hükümet kuracak çoğunluğa ulaştı.

Erdoğan'ın siyasi yasağının kaldırılmasının ardından 9 Mart 2003'te Siirt'te yapılan yenileme seçimlerinde milletvekili seçilmesiyle siyasi sürecin önündeki engel de aşıldı. Erdoğan, 15 Mart 2003'te 59. Hükümeti kurarak başbakanlık görevini üstlendi.

Genel seçimlerde birincilik geleneği

AK Parti, 2007 genel seçimlerinde yüzde 46,58 oy alarak iktidarını sürdürdü. 2011 seçimlerinde ise oy oranını yüzde 49,83'e çıkardı. 2014'te yapılan Cumhurbaşkanlığı seçiminde Erdoğan, yüzde 51,79 oyla halk tarafından doğrudan seçilen ilk Cumhurbaşkanı oldu. 2017'deki anayasa değişikliği referandumunun ardından Türkiye'de Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçildi.

24 Haziran 2018 seçimleriyle yeni sistemin ilk Cumhurbaşkanı yine Erdoğan oldu. AK Parti ise yüzde 42,56 oyla milletvekili seçimlerini birinci sırada tamamladı.

2023 genel seçimlerinde AK Parti yüzde 35,62 oy alarak 268 milletvekili çıkardı ve parlamentoda en fazla milletvekiline sahip parti oldu. Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda ise Erdoğan yüzde 52,18 oyla yeniden Cumhurbaşkanı seçildi.

Yerel seçimlerde de iktidar

AK Parti, genel seçimlerin yanı sıra yerel seçimlerde de önemli başarılar elde etti. 2004 yerel seçimlerinde yüzde 41,7 oy alan parti, 1750 belediye kazandı.

2014 yerel seçimlerinde 18 büyükşehir ve toplam 818 belediye başkanlığı kazanan AK Parti, 2019 seçimlerinde Cumhur İttifakı kapsamında MHP ile işbirliği yaptı. 2024 mahalli idareler seçimlerinde ise yüzde 35,49 oy alan parti, 24 il ve 357 ilçe belediyesini kazandı.

Çeyrek asırlık siyasi yolculuk

Kuruluşundan bugüne geçen 25 yılda AK Parti; ekonomik krizlerin, siyasi yasakların, parti kapatma davasının, hükümet sistemi değişikliğinin ve seçim ittifaklarının şekillendirdiği çok sayıda kritik dönemeçten geçti.

Parti, 2008'de kapatılma istemiyle Anayasa Mahkemesi'nde görülen davadan kapatılmama kararıyla çıktı. 2016'da Binali Yıldırım'ın genel başkan seçilmesiyle parti liderliğinde değişim yaşanırken, 2017'de Erdoğan yeniden AK Parti Genel Başkanlığına döndü.

 En uzun süre iktidarda kalan siyasi partilerden biri oldu

Bugün 25'inci kuruluş yıl dönümünü kutlayan AK Parti, Türkiye'nin çok partili siyasi hayatında en uzun süre iktidarda kalan siyasi partilerden biri olarak, çeyrek asırlık geçmişini geride bırakıyor. Erdoğan'ın liderliğinde geçen bu süreç, Türkiye'nin son 25 yıllık siyasi tarihinin de en belirleyici başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.