Romanya İstanbul Konsolosu Macec: 'Romanya yalnızca bir ülke pazarı değil, Avrupa pazarına açılan stratejik bir kapı.'

Röportajda Türk yatırımlarının Romanya ekonomisindeki önemli rolüne dikkat çeken Macec; özellikle altyapı, üretim, sanayi ve lojistik alanlarında yeni fırsatların bulunduğunu vurguladı. Türk iş insanlarının çalışma kültürü ve Romanya ile olan coğrafi ve kültürel yakınlığının önemli bir avantaj olduğunu belirten Macec, Türk yatırımcılara Romanya'yı yalnızca bir ülke pazarı olarak değil, Avrupa pazarına açılan stratejik bir kapı olarak değerlendirmeleri çağrısında bulundu.

Türkiye ile Romanya arasındaki ilişkiler son yıllarda özellikle ekonomi ve ticaret alanında daha görünür hale geldi. Sizce bugün bu ilişkinin en güçlü tarafı nedir ve daha fazla geliştirilmesi gereken alan hangisidir? 

Romanya'daki Türk yatırımları, Romanya-Türkiye ilişkisinin ana motorudur. Ayrıca belirtmek gerekir ki çok önemli bir diğer alan da altyapı: Türk firmalarının Romanya'daki altyapıya katılımı. Çok güçlü Türk firmaları bugün otoyollar, köprüler ve farklı bölgelerde bölge hastaneleri gibi önemli tesisler inşa ediyor. Belirtmek gerekir ki önemli olan ve daha da geliştirilebilecek alanlar özellikle üretim tesisleri, fabrikalar ve lojistik kapasitelerdir.

Türk şirketlerinin Romanya’ya ilgilisi giderek artıyor. Romanya açısından bakıldığında Türk yatırımcıları diğer yabancı yatırımcılardan ayıran en temel özellik nelerdir? 

Öncelikle Türkiye ile çok eski ve önemli bağlarımız olduğunu belirtmek gerekir; özellikle ekonomik bağlar, ama elbette tarihî bağlar da. Ortak, çeşitli ve çok ilginç bir tarihimiz var. Ama ekonomik tarafa dönersek, Romanya açısından Türk yatırımcılar bence çalışma kültürleri sayesinde çok önemli. Onları diğer yabancı yatırımcılardan ayıran temel şey çalışma kültürü ve dediğim gibi, Romanya'ya yakınlıkları; hem coğrafi açıdan hem de gelenekler açısından.

Bugün bir Türk iş insanı Romanya’ya yatırım yapmak istese sizce özellikle hangi sektörlere ve hangi fırsatlara dikkat etmeli? 

Öncelikle Türkiye ile çok eski ve önemli bağlarımız olduğunu belirtmek gerekir; özellikle ekonomik bağlar, ama elbette tarihî bağlar da. Ortak, çeşitli ve çok ilginç bir tarihimiz var. Ama ekonomik tarafa dönersek, Romanya açısından Türk yatırımcılar bence çalışma kültürleri sayesinde çok önemli. Onları diğer yabancı yatırımcılardan ayıran temel şey çalışma kültürü ve dediğim gibi, Romanya'ya yakınlıkları; hem coğrafi açıdan hem de gelenekler açısından.

Türkiye ile Romanya arasındaki ticaret hacminin daha da büyümesi için iş dünyasının ve kurumların önündeki en önemli 2 veya 3 konu sizce nedir? 

En önemlisi bilgilendirme etkinlikleri: Türk yatırımcıların Romanya'da neler yapılabileceğini öğrenmesi, Romanya'ya daha önce gelmiş olanlardan daha fazla bilgi alması. Çünkü çeşitli teşviklere başvurmuş çok güçlü bir yatırımcı topluluğu var; devlet yardımları ve hatta Avrupa fonları dahil. Bu bilgilendirme etkinlikleri sürmeli ve tematik seminerlerle desteklenmeli; konu konu sistematik toplantılar: dediğim gibi enerji, altyapı, lojistik, sağlık. Son olarak, Türk yatırımcılar arasında tematik karma komisyonlar çok faydalı olur; bunlar kurumsal tarafça, yani hükümet ve makamlarca desteklenmeli. Hem merkezî hem de yerel makamlar.

Romanya’da uzun yıllardır faaliyet gösteren güçlü bir Türk iş dünyası var. Bu iş insanlarının Romanya ekonomisine ve Türkiye-Romanya ilişkilerine katkısını nasıl görüyorsunuz? 

Türk topluluğu gerçekten çok güçlü; kültürel, etnik ve ekonomik açıdan. Ve çok önemli birkaç özelliği var. Birincisi, kârlı bir topluluk olması; bu da iş dünyasında çok önemli, hatta en önemli şeydir. İstikrarlı bir topluluk ve gelişme potansiyeli çok çok yüksek. Neler yapılabileceğini kanıtlamış bir topluluk ve hem Avrupa'da hem de özellikle Romanya'da iş dünyası için iyi bir örnek.

Romanya’da iş yapmak isteyen Türk girişimcilerin en sık yaptığı hata veya gözden kaçırdığı konu nedir, yeni gelecek yatırımcılara en önemli tavsiyeniz ne olurdu?

Kayda değer çok fazla hata olduğunu söyleyemem, Türk iş dünyasının Romanya'daki güçlü konumu düşünülürse. Ama şu nokta dikkat çekici: hedefledikleri getiri yüksek ve çoğu zaman getiri, gelişme kapasitesinden daha öncelikli oluyor, Romanya'ya girişin ve Avrupa pazarına erişimin sunduğu fırsatlardan da. Çünkü Romanya'da yaptıkları yatırımlar ve yürüttükleri ekonomik faaliyet aslında tüm Avrupa'da etki yaratabilir. Bu, üzerinde düşünülmesi ve tartışılması gereken bir nokta; özellikle de şu kişilerin örneğini izlemek gerekir: Romanya'ya gelmiş, burada olan ve yatırım yapmış olanlar. Getiri önemli olsa da asıl öncelik pazara girmek ve yüksek değerli ürün ve hizmetler üretmektir; Romanya ve tüm Avrupa ekonomisini etkiler. Ve kuşkusuz getiri de bu yatırımların ardından kısa sürede gelir.